باز نگری در استراتژیهای بازار پتروشیمی Thursday, 11.20.2008, 07:16am (GMT+3.5)
نفت تایمز: "دگرگونی های قابل توجه در سیستم مالی جهان اولویت طرح های پتروشیمی را دگرگون کرده و برخی از آنها را درتنگنا خواهدگذاشت."
فعالان صنعت پتروشیمی و پلیمر نگران "کوهی" از ظرفیت های تولیدی جدید در خاورمیانه هستند که قرار است طی دو سه سال آینده به تولید برسند، اما آینده ممکن است به شکل دیگری رقم بخورد.
همه می پندارند که خاورمیانه کم هزینه ترین تأمین کننده محصولات الفینی و پلیمری موردنیاز جهان خواهد بود. حتی عده ای معتقدند که کشف منابع جدیدتر خوراک فرصت ورود به بازار سایر محصولات پتروشیمی را به تولیدکنندگان خاورمیانه خواهد داد. اما این پندار مربوط به قبل از وقایع اخیر بود. بحران مالی جهانی ممکن است طومار طرح های توسعه ای را درهم پیچیده و مسیر استراتژی شرکتها را تغییر دهد. رکود اقتصاد جهانی تنها چشم انداز امروز را تغییر نداده است، بلکه دورنمای آینده را نیز دگرگون ساخته است.
شرکتهایی که درپی کسب موفقیت در صنعت پتروشیمی هستند باید به خوراک، انرژی، فن آوری، بازار و سرمایه دسترسی متوازن داشته باشند. تکیه بیش از حد روی هریک از این عوامل باعث شکست طرح هایشان می شود. شیب تند رشد هزینه های مهندسی، نصب و مصالح باعث تأخیر در اجرای بعضی از پروژه ها شده است. اما حجم ظرفیت سازی ها بیش از آن است که تأخیرات اجرایی بتواند جلو عرضه مازاد برتقاضا را طی دو سال آینده بگیرد. با این همه، عوامل دیگری باعث می شوند که دورنمای راه اندازی طرحها در سالهای آغازین دهه 2010 در پرده ابهام قرار گیرد. دگرگونی های قابل توجه در سیستم مالی جهان اولویت طرح ها را دگرگون کرده و بعضی از طرحها را درتنگنا خواهدگذاشت. جابه جایی های شدید بهای نفت امکان پذیری طرحهای برپایه خوراک مایع را به چالش می کشد. تحولات اخیر، طرحهای دولتی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. کشورهای درحال توسعه نگرش خود را درمورد اهمیت صنایع شیمیایی برای توسعه پایدار اقتصاد خود در قرن بیست و یکم مورد بازنگری قرار خواهند داد و طرحهای زیرساختاری مانند بخش انرژی به سرعت از طرحهای توسعه شیمیایی پیشی خواهند گرفت.
تاکنون، تولید موادشیمیایی در خاورمیانه برپایه مزیت خوراک ارزان و فراوان بوده است، اما فرصت های تولید کم هزینه به تدریج رنگ باخته و یافتن چنین فرصتهایی در آینده نزدیک دشوار می نماید، بطوریکه شرکتها ناچار به اتخاذ نگرشی جهانی تر خواهند شد. نقشه پتروشیمیایی جهان دگرگون خواهد شد، اما احتمالاً نه آنگونه که اکنون بسیاری می پندارند.
صنعت پتروشیمی در بازارهای آسیا ، امریکای لاتین، و اروپای مرکزی و شرقی رشد سریع تری نشان می دهد. اگر خوراک در دسترس باشد، طرحهای نزدیکتر به بازار جذابیت بیشتری خواهند داشت. طرحهای متانول به الفین درچین و منطقه کارائیب ، و طرح توسعه میدانهای گازی در آسیای مرکزی نمونه هایی از چنین طرحهایی هستند. شگفت نیست اگر طرحهای بزرگ بعدی انرژی سالاران جهانی چون اکسون موبیل و شل در کشورچین اجرا شوند. گزینه های خاورمیانه دیگر در اولویت اول نیستند. در درازمدت، بازیگران بزرگ انرژی در پی رسانیدن محصولات شیمیایی و فرآورده های پالایشی به بازار هستند، و راهکار مناسب در یکپارچه سازی رو به پایین است.
جستجو برای خوراک گسترش یافته است، و با توسعه میدانهای نفت و گاز، فرصتهای جدیدی در حال ظهور هستند. انرژی سالار روسی - گازپروم - تصویر اغوا کننده ای از راه اندازی "عملیات تبدیل گاز به موادشیمیایی " در شرق روسیه به نمایش گذارده است. این شرکت می تواند با ارزش افزایی بر گاز تولیدی نواحی مذکور و سرازیر کردن محصولات پلی الفینی به چین، در بازار رو به گسترش این کشور مزیت رقابتی کسب نماید.
شرکتهایی که مایل به پیشبرد طرحهای بزرگ پتروشیمیایی در طی چندسال آینده هستند باید ترازنامه باثبات یا سرمایه فراوان یا هردو را داشته باشند، وگرنه بی گدار به آب زده اند.
نایجل دیویس - لندن – دوشنبه 29 مهر 1387 مترجم : اکبر کوشا شرکت ملی صنایع پتروشیمی kousha_a@nipc.net